Z najlepszymi życzeniami dla każdej Anny!

Anna. To piękne i ciągle popularne imię nosiło wiele dam, współtworzących historię miasta Skarżyska-Kamiennej, jak i całego regionu. Jedną z właścicielek znacznej części obecnego miasta i wciąż nie dość z nim utożsamianą było Anna Jadwiga z Zamoyskich Sapieżyna, której biogram musiał znaleźć się na kartach powstającego Skarżyskiego Słownika Biograficznego t. II.

źródło
źródło: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c7/Hanna_Sapieha_%28Zamojskaja%29._%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B3%D0%B0_%28%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29_%28K._Wojniakowski%2C_1798%29.jpg

Urodzona 1 sierpnia 1772 r. w Zamościu, córka Andrzeja Hieronima Zamoyskiego, kanclerza wielkiego koronnego i Konstancji z Czartoryskich, odziedziczyła swoje imię prawdopodobnie po ojczystej babce, Annie z Działyńskich. Spędziwszy młode lata w rodzinnych latyfundiach, Zamościu i Klemensowie, kanclerzanka wychowywana była w duchu oświeceniowym, a zatem dopuszczana do edukacji domowej, prowadzonej pod okiem Stanisława Staszica. Wedle badacza Jerzego Skowronka to właśnie Staszic rozbudził w swej uczennicy zamiłowanie do nauk ścisłych i zainteresował sprawami gospodarczymi, które znalazły zastosowanie w jej dorosłym życiu. Jako posażna panienka Anna budziła zainteresowanie wielu kawalerów, dążących do wejścia z nią w związek małżeński. Pośród potencjalnych kandydatów znalazł się nawet Tadeusz Kościuszko, który to wzbudził w Zamoyskiej widoczną sympatię. Mimo tego wybór padł na niemal rówieśnika, Aleksandra Antoniego Sapiehę, syna krajczego litewskiego Józefa i Teofilii Strzeżysławy z Jabłonowskich. Ślub przedstawicieli dwóch potężnych domów Korony i Litwy odbył się 10 lipca 1794 r. w Klemensowie. Związek z Aleksandrem nie dał jednak Sapieżynie wielu powodów do szczęścia, czego przyczyną była znaczna rozbieżność charakterów obojga małżonków. Tym chętniej Anna udawała się w kolejne podróże zagraniczne, odwiedzając Wiedeń, Paryż a być może i Anglię.

Rezydując długie lata w Paryżu, kontynuowała zainteresowania naukowe, czego świadectwem były nieustające kontakty ze Stanisławem Staszicem, a także Janem Śniadeckim. Mieszkając we Francji Anna nie żywiła sympatii do cesarza Napoleona oraz jego polityki wobec Polaków. Politycznie zdecydowanie bliższe były jej poglądy Czartoryskich, wraz z którymi realizowała liczne działania społeczno-kulturalne. Dzięki swojej zapobiegliwości i przygotowaniu do zarządzania majątkiem potrafiła ograniczyć negatywne skutki konfiskat nałożonych na ziemian polskich, będących efektem przegranego powstania listopadowego, którego to wybuchu sama nie popierała. Sapieżyna angażowała się w działania kulturalne i patriotyczne, wspierając przedsięwzięcia emigracyjne. Była współzałożycielką Instytutu Panien Polskich w Hotelu Lambert. Także w Paryżu zakończyła swój żywot, 26 listopada 1859 r.

Niezależna, acz zamożna kobieta prowadziła ożywioną działalność gospodarczą. Mając wsparcie dawnego wychowawcy, Stanisława Staszica, nabywała kolejne majątki ziemskie, wzmacniając swoją pozycję ekonomiczną i polityczną. W roku 1802 wzięła udział w licytacji dóbr wchodzących w skład hrabstwa radziwiłłowskiego, które wykupiła za poważną sumę ok. 300 000 złotych polskich. Tą drogą w rękach Anny Sapieżyny znalazło się miasto Szydłowiec oraz Podzamcze, Kapturów, Mroczków, Ciechostowice, Huta, Stara Wieś, Rybianka, Długosz, Marywil, Jankowice, Zdziechów, Wysoka, Szydłówek, Sadek, Oszyna Młyn, a także osady wchodzące w skład dzisiejszego miasta Skarżyska, tj. Milica, Pogorzałe, Kamienna oraz Posadaj. Był to rzecz jasna jedynie element jej rozległych włości, umierając Anna Sapieżyna z Zamoyskich, pozostawiła spadek przewyższający kwotę 3 milionów franków!

Ukłony dla wszystkich MAM!

26 maja to dzień szczególny, dzień matki. Nie mogliśmy zatem rozpocząć naszego biograficznego cyklu inaczej, niż prezentując postać wyjątkowej kobiety.

Demel Jadwiga, inż., (ur. 1892 – zm. 1989 w Gdańsku),

z domu Bujwid, córka Adama i Kazimiery, ojciec był wybitnym bakteriologiem-immunologiem, matka – publicystka, działaczka społeczna walcząca o prawa do studiów kobiet na wyższych uczelniach. Odziedziczyła pasję społecznikowską po swoich rodzicach, przybyła do Skarżyska z mężem Wacławem i córką Zofią w 1927 r. (1928), początkowo pracowała w ZEORK-u, radna miasta Skarżyska-Kamiennej, przed wojną razem z doktorem Zundelem Kahanem przeprowadziła akcję badań rentgenologicznych płuc dzieci szkolnych będących pod opieką medyczną Z. Kahana, była inicjatorką i założycielką Komitetu Budowy Szkoły Powszechnej przy ul. Asnyka/Konarskiego (obecnej Szkoły Podstawowej Nr 1), budowa trwała 5 lat, organizowała na potrzeby budowy kwesty uliczne, kwesty w majątkach okolicznych i miejscowych zakładach pracy. Działała społecznie także na rzecz bezrobotnych. Od początku wojny zaangażowała się w prace PCK, organizowała pomoc dla żołnierzy WP, jeńców wojennych w przejściowych obozach w Skarżysku-Kam. i Szydłowcu na przełomie września i października 1939 r. Wg K. Wojciechowskiej od stycznia 1940 pełniła funkcję przewodniczącej PCK, członkini Komitetu Pomocy Więźniom przy PCK, co wiązało się z aresztowaniami niemieckimi i koniecznością niesienia pomocy ofiarom tej tragedii. Po egzekucji na Borze ostrzeżona o groźbie aresztowania razem z córką Zofią opuściła Skarżysko i ukryła się w Wolicy, w majątku brata. Także tam włączyła się do konspiracji niosąc pomoc partyzantom ziemi kieleckiej. Po wojnie wraz z rodziną zamieszkała w Gdańsku, gdzie zmarła.

materiały z archiwum K. Wojciechowskiej; Kronika Orła Białego, Skarżysko-Kamienna 2009; ZDJĘCIE: kolekcja Marcina Medyńskiego

Biograficzna środa

Mili Państwo, w związku z planowanym wydaniem drugiego tomu Skarżyskiego Słownika Biograficznego zaplanowaliśmy dla Państwa pewną niespodziankę. Od dziś co środę będziemy prezentowali , za pomocą naszej strony oraz mediów społecznościowych, sylwetkę jednej z bohaterek lub jednego z bohaterów nadchodzącego wydawnictwa.

Zachęcamy do lektury i śledzenia naszych postów, a także komentowana i dzielenia się z innymi naszą wspólną historią!

Wielcy bohaterowie małych ojczyzn!

Współpraca naszej Fundacji z PTH Oddział w Skarżysku-Kamiennej trwa na najlepsze! Jesteśmy szczęśliwy, że wniosek o dofinansowanie projektu na realizacje drugiego tomu Skarżyskiego Słownika Biograficznego został przyjęty i pozytywnie zaopiniowany! Dzięki wsparciu finansowemu Urzędu Marszałkowskiemu Województwa Świętokrzyskiego do Państwa bibliotek cyfrowych trafią niebawem dziesiątki historii wspaniałych postaci, związanych z dziejami regionu i miasta Skarżyska-Kamiennej.

Dla zainteresowanych, przypominamy artykuł poświęcony pierwszemu tomowi Skarżyskiego Słownika Biograficznego, zamieszczonego na portalu skarżysko24.pl

http://www.skarzysko24.pl/miasto-i-powiat/historia/5180-skarzyski-slownik-biograficzny-prolog.html

Cieszymy się, że możemy dołożyć kolejną cegiełkę do rozwoju historii regionalnej, co w ostatnich latach stało się zasadniczym celem działań naszej fundacji!

Zapraszamy do współpracy, kontaktu i wyrażania swoich opinii na temat naszych działań!


Z dziejów regionu i miasta

Kolejny rocznik Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział Skarżysko-Kamienna powstanie przy współpracy z naszą Fundacją!

Jest nam niezmiernie miło poinformować, iż kolejny (12) tom periodyku naukowego, gdzie prezentowane są dzieje miasta Skarżyska-Kamiennej oraz regionu skarżyskiego, ukaże się dzięki wsparciu finansowemu Powiatu Skarżyskiego oraz naszej Fundacji. Więcej informacji na temat wydawnictwa już wkrótce! Jednocześnie zapraszamy do lektury dotychczasowych tomów, które znajdziecie Państwo na platformie cyfrowej Muzeum Historii Polski.

https://bazhum.muzhp.pl/czasopismo/462/?idvol=8790

Jednocześnie zapraszamy wszystkich do wspierania naszych inicjatyw naukowych i wydawniczych!

RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ!

Kościelec – tablice informacyjne

Z przyjemnością chcielibyśmy poinformować, że mimo wciąż trwającej ciężkiej sytuacji udało nam się zakończyć jeden z projektów tworzonych wspólnie z Gminą Piaski. Tablice informacyjne zdobią już park otaczający odnowiony zabytek. Już niedługo będziemy mogli pochwalić się kolejnymi działaniami.

Do zobaczenia wkrótce!

Konkurs historyczny Nasza historia – nasza przyszłość

Dnia 17.12.2019 w szkołach podstawowych na terenie gminy Piaski przeprowadziliśmy konkurs historyczny „Nasza historia – nasza przyszłość”. W konkursie wzięło udział ponad pięćdziesięciu uczniów klas IV – VIII ze szkół w Bystrzejowicach Pierwszych oraz Piaskach.

1 lutego 2020 roku w Miejskim Centrum Kultury w Piaskach odbyło się uroczyste wręczenie nagród laureatom konkursu. Uroczystość rozpoczął wykład profesora Henryka Gmiterka pod tytułem „Reformacja w Piaskach”.

Chcieliśmy serdecznie podziękować osobom oraz instytucjom zaangażowanym w wydarzenie, a także pogratulować wszystkim laureatom konkursu.

GRATULACJE!

 

Wesołych świąt!

Zarząd fundacji Wczoraj dla Jutra chciałby życzyć wszystkim wesołych świąt spędzonych w ciepłej rodzinnej atmosferze oraz wszystkiego najlepszego w nowym 2020 roku.

 

Konkurs historyczny

Z prawdziwa przyjemnością informujemy, że rozpoczęta współpraca miedzy naszą Fundacją, a Gminą Piaski zaczyna przynosić owoce w postaci Konkursu historycznego „Nasza historia – nasza przyszłość”!

Udział w konkursie potwierdziły następujące placówki: Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Piaskach oraz Zespół szkół w Bystrzejowicach Drugich im. Heleny Babisz.

Mamy nadzieję, że zarówno tematyka  konkursu jak i przewidziane nagrody okażą się motywacją do propagowania wiedzy o regionie i jego historii!

Wszystkim, którzy wsparli nas w działaniu serdecznie dziękujemy!

Regulamin konkursu

Podziękowania

Serdeczne podziękowania!

W imieniu Fundacji Wczoraj dla Jutra oraz Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział w Skarżysku-Kamiennej składamy serdeczne podziękowania Firmie Klimek Nieruchomości Sp z o.o (https://klimek-nieruchomosci.pl) za finansowe wsparcie, dzięki któremu udało się przedstawić czytelnikom 10 – jubileuszowy tom periodyku „Z Dziejów Regionu i Miasta. Rocznik Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Skarżysku-Kamiennej”, a także zorganizować uroczystą, rocznicową sesję naukową (fotorelacja: http://proskarzysko.pl/pth-konferencja-2019) Udzielone wsparcie jest tym szczególne, iż w swojej istocie wpisuje Klimek Nieruchomości Sp z o.o w poczet Mecenasów Nauki, nie pozostających obojętnymi na rozwój lokalnych społeczności!

http://www.skarzysko24.pl/wiadomosci/aktualnosci/22958-skarzyskie-spotkania-z-historia-2019-konferencja-naukowa-skarzyskiego-oddzialu-pth.html